Wątpisz w swoje kompetencje? Sprawdź, co zmieniło się w pracy

Pewność zawodowa i kompetencje

To, że w jednym miejscu pracy czułaś się kompetentna, a w innym zaczynasz wątpić w siebie, nie musi oznaczać, że nagle stałaś się mniej dobra.

Czasem zmieniają się nie Twoje umiejętności, ale warunki, w których próbujesz z nich korzystać.

Ta sama osoba.
Inne warunki.

• inne wymagania
• inne zasoby
• inne oczekiwania
• inny sposób zarządzania

W poprzedniej pracy wiedziałaś, co robisz.

Ludzie pytali Cię o zdanie. Potrafiłaś rozwiązywać problemy, podejmować decyzje i organizować swoją pracę. Miałaś poczucie, że jesteś dobra w tym, co robisz.

Potem zmieniłaś firmę.

I po kilku miesiącach zaczynasz się zastanawiać:

Robisz więcej błędów. Potrzebujesz więcej czasu. Nie jesteś pewna swoich decyzji. Coraz częściej pytasz innych, czy na pewno dobrze coś zrobiłaś.

Łatwo wtedy dojść do wniosku, że poprzednia pewność siebie była trochę na wyrost.

Tylko że między jedną a drugą pracą mogło zmienić się znacznie więcej niż Twoje stanowisko.

Zmieniło się środowisko, w którym próbujesz wykorzystać swoje kompetencje.

Te same kompetencje, zupełnie inne warunki

Wyobraź sobie, że w pierwszej firmie masz jasno określony zakres obowiązków.

Wiesz, co jest priorytetem. Masz przełożoną, która odpowiada na pytania. Zespół zna swoje role. Kiedy czegoś nie wiesz, możesz to sprawdzić. Jeśli popełnisz błąd, dostajesz informację, co poprawić.

W drugiej firmie stanowisko nazywa się praktycznie tak samo.

Tyle że priorytety zmieniają się kilka razy dziennie. Część informacji dostajesz za późno. Nie bardzo wiadomo, kto odpowiada za co. Jedna osoba mówi Ci, żeby działać samodzielnie, druga ma pretensję, że czegoś z nią nie skonsultowałaś.

A przecież nie straciłaś po drodze swoich umiejętności.

Zmieniły się warunki, w których próbujesz z nich korzystać.

Na to, jak radzisz sobie w pracy, wpływa więcej niż to, co potrafisz

Kompetencje mają znaczenie.

Ale nie są jedynym elementem, który decyduje o tym, jak będziesz funkcjonować na konkretnym stanowisku.

Dlatego pytanie:

często jest po prostu za szerokie.

Znacznie więcej daje:

1. W nowej pracy wymagania mogą być po prostu większe

Dwa stanowiska o tej samej nazwie nie muszą oznaczać tej samej pracy.

W jednej firmie możesz obsługiwać pięciu klientów. W drugiej piętnastu.

W jednej odpowiadasz za swój obszar. W drugiej dochodzi raportowanie, wdrażanie nowych osób, kontakt z klientami i kilka projektów „przy okazji”.

W jednej masz tydzień na wykonanie zadania. W drugiej wszystko jest „na wczoraj”.

Jeżeli wcześniej radziłaś sobie dobrze, a teraz stale jesteś w niedoczasie, warto sprawdzić nie tylko siebie.

Może się okazać, że nie wykonujesz tej samej pracy gorzej.

Po prostu wykonujesz znacznie więcej pracy.

2. Możesz mieć mniej zasobów niż wcześniej

W poprzedniej firmie dobrze znałaś system.

Wiedziałaś, do kogo zadzwonić. Miałaś doświadczenie z klientami. Znałaś niepisane zasady. Wiedziałaś, gdzie znaleźć informacje.

To wszystko ułatwiało Ci pracę.

Po zmianie firmy część tych rzeczy znika.

Nagle nawet proste zadanie wymaga ustalenia pięciu dodatkowych rzeczy.

Nie dlatego, że zapomniałaś, jak wykonywać swój zawód.

Po prostu część zasobów, z których wcześniej korzystałaś praktycznie automatycznie, trzeba zbudować od nowa.

3. Niejasne oczekiwania potrafią bardzo szybko podważyć pewność siebie

Trudno czuć się kompetentną, jeśli właściwie nie wiesz, według jakich zasad oceniana jest Twoja praca.

Dzisiaj słyszysz, że masz działać szybciej.

Jutro, że zabrakło dokładności.

Jedna osoba oczekuje samodzielności, druga chce być informowana o każdej decyzji.

Formalnie odpowiadasz za jeden obszar, ale regularnie okazuje się, że „przecież powinnaś wiedzieć”, że coś jeszcze należy do Ciebie.

Po pewnym czasie możesz przestać ufać własnej ocenie.

Jeżeli na większość tych pytań odpowiadasz „nie”, trudno oceniać swoje kompetencje tak, jakbyś działała w stabilnych warunkach.

4. To samo środowisko nie służy każdemu tak samo

Są osoby, które bardzo dobrze funkcjonują w szybkim, zmiennym środowisku.

Kilka tematów naraz ich nie paraliżuje. Łatwo przełączają uwagę. Lubią spontaniczne decyzje i to, że każdy dzień wygląda trochę inaczej.

Inna osoba z podobnymi kompetencjami będzie w takich warunkach zużywać ogromną ilość energii.

Za to może działać świetnie tam, gdzie ma przestrzeń na skupienie, przewidywalność i możliwość samodzielnego zaplanowania pracy.

Czasem oznacza różnicę w dopasowaniu.

I właśnie dlatego pytanie „w czym jestem dobra?” nie zawsze wystarcza przy wyborze kolejnej pracy.

Warto wiedzieć również: w jakich warunkach potrafię być dobra?

5. Sposób zarządzania też zmienia to, jak funkcjonujesz

Wyobraź sobie dwie osoby zarządzające.

Pierwsza daje Ci zadanie, określa cel i termin, a potem pozwala zdecydować, jak dojdziesz do rezultatu.

Druga kilka razy dziennie pyta o postęp, poprawia drobne elementy, zmienia ustalenia i chce konsultować każdą decyzję.

Możesz być dokładnie tą samą pracownicą.

A jednak po kilku miesiącach w drugim środowisku dużo częściej sprawdzać siebie, pytać o zgodę i zastanawiać się, czy na pewno robisz coś dobrze.

To nie oznacza automatycznie, że problem zawsze leży w przełożonym.

Pokazuje jednak, że Twoja pewność zawodowa nie powstaje wyłącznie wewnątrz Ciebie.

Wpływa na nią również sposób, w jaki przez dłuższy czas funkcjonujesz w pracy.

„Ale przecież inni sobie radzą”

Być może.

Ale nadal nie wiesz, czy porównujesz dokładnie tę samą sytuację.

Ktoś może:

Możliwe też, że rzeczywiście jest od Ciebie lepszy w konkretnym obszarze.

Tylko że to nadal nie prowadzi automatycznie do wniosku:

Prowadzi raczej do pytania: na czym dokładnie polega różnica?

Jak odróżnić problem z kompetencjami od problemu z warunkami?

Spróbuj pomyśleć o konkretnym zadaniu, przy którym ostatnio zaczęłaś wątpić w siebie.

Jeżeli mimo czasu, informacji, jasnych oczekiwań i wsparcia regularnie nie radzisz sobie z konkretnym zadaniem, być może rzeczywiście warto przyjrzeć się kompetencji.

Ale jeśli trudność pojawia się głównie wtedy, gdy wszystkiego jest za dużo, brakuje informacji, priorytety są niejasne albo pracujesz w ciągłym chaosie, obraz wygląda inaczej.

Jeśli chcesz dokładniej przyjrzeć się temu, co rzeczywiście potrafisz, przeczytaj też „Jak rozpoznać swoje kompetencje zawodowe?” .

Nie ignoruj też realnej luki

Cały ten tekst nie ma prowadzić do wniosku:

„To zawsze warunki, nigdy ja”.

Czasem naprawdę czegoś jeszcze nie potrafisz.

Nowe stanowisko może wymagać umiejętności, której wcześniej nie potrzebowałaś.

Możesz dostać większą odpowiedzialność.

Może pojawić się rodzaj klienta, projektu albo decyzji, z którym nigdy wcześniej nie miałaś do czynienia.

To nie przekreśla Twoich dotychczasowych kompetencji.

Pierwsze daje Ci możliwość zdecydowania, czy chcesz się tego nauczyć.

Drugie zamyka całą dyskusję jednym bardzo szerokim osądem.

A co jeśli w poprzedniej pracy naprawdę byłaś dużo lepsza?

Możliwe.

Bo znałaś ją od kilku lat.

Miałaś wypracowane sposoby działania. Wiedziałaś, jakie problemy mogą się pojawić. Znałaś ludzi, procedury i wyjątki od procedur.

To doświadczenie również było częścią Twojej skuteczności.

W nowym miejscu część tej przewagi znika.

Nie oznacza to, że zaczynasz od zera.

Ale warto dać sobie możliwość odróżnienia:

A jeśli dopiero nowa praca pokazała Ci, że czegoś nie chcesz?

To też może się wydarzyć.

Możesz poradzić sobie z większą odpowiedzialnością i jednocześnie odkryć, że nie chcesz jej mieć.

Możesz nauczyć się pracy pod dużą presją i uznać, że nie chcesz tak funkcjonować przez następne dziesięć lat.

Możesz być dobra w zarządzaniu ludźmi i wcale nie chcieć zostać menedżerką.

To ważne rozróżnienie.

Nie wszystko, w czym jesteś dobra, musi stać się kierunkiem dalszego rozwoju.

Jeśli zaczynasz właśnie dochodzić do wniosku, że problem nie polega na braku kompetencji, tylko na tym, że nie chcesz już iść dalej tą samą ścieżką, przeczytaj „Nie wiem, co chcę robić zawodowo. Od czego zacząć?” .

Przed kolejną zmianą pracy nie pytaj tylko „jakie stanowisko?”

Jeżeli wyciągniesz z trudnego doświadczenia wyłącznie wniosek:

„ta firma była zła”

łatwo wejść w kolejne miejsce z bardzo podobnymi warunkami.

Dlatego przed następną zmianą dobrze wiedzieć nie tylko, czego chcesz robić więcej lub mniej.

Sprawdź również:

Dwie oferty mogą dotyczyć tego samego stanowiska, a dawać Ci zupełnie inne doświadczenie pracy.

Jeśli jesteś właśnie przed decyzją, czy szukać nowego miejsca, zobacz też „Nie wiem, czy zmienić pracę. Jak sprawdzić, co naprawdę nie działa?” .

Nie oceniaj swoich kompetencji bez kontekstu

Jeśli w jednej pracy radziłaś sobie świetnie, a w kolejnej zaczęłaś wątpić praktycznie we wszystko, nie musisz automatycznie wybierać między dwiema wersjami:

Możliwe, że prawda jest bardziej konkretna.

Część rzeczy potrafisz.

Części dopiero się uczysz.

Niektóre warunki Ci pomagają.

Inne wyraźnie utrudniają Ci korzystanie z tego, co już umiesz.

A jeszcze inne pokazują Ci coś ważnego o tym, jak właściwie chcesz pracować.

Ta odpowiedź może być dużo bardziej przydatna przy wyborze kolejnego miejsca niż sama nazwa stanowiska.